Digital Omnibus: vereenvoudiging van Europese regelgeving of slechts een nieuwe laag regels?

Terwijl veel bedrijven in de zomerstand staan, blijft de Europese wetgever volop werken aan de digitale transformatie van het juridische landschap. Een van de ontwikkelingen die momenteel bijzondere aandacht verdient, is de zogenaamde Digital Omnibus.

De discussie hierover wordt regelmatig gekoppeld aan kunstmatige intelligentie, maar dat doet geen recht aan de bredere impact van de voorgestelde wijzigingen. De Digital Omnibus raakt namelijk veel meer dan alleen AI. Ook privacy, gegevensbescherming, cybersecurity, cookies en incidentmeldingen maken onderdeel uit van het debat.

Twee ontwikkelingen die niet door elkaar gehaald mogen worden

In de praktijk zien we dat de begrippen AI Omnibus en Digital Omnibus regelmatig door elkaar worden gebruikt. Toch gaat het om twee verschillende ontwikkelingen.

De AI Omnibus is inmiddels vastgesteld en sinds 27 juli 2026 van kracht. Deze verordening wijzigt bepaalde onderdelen van de AI Act en past onder meer enkele verplichtingen en termijnen aan. Ook blijft de verplichting bestaan om binnen organisaties aandacht te besteden aan AI-geletterdheid.

Daarnaast gelden sinds 2 augustus 2026 bepaalde transparantieverplichtingen voor content die met behulp van AI is gegenereerd of gemanipuleerd. Daarbij is het belangrijk om te benadrukken dat niet iedere uiting waarbij AI is gebruikt automatisch als “AI-gegenereerd” hoeft te worden bestempeld. De mate van menselijke tussenkomst en redactionele controle blijft daarbij een relevante factor.

De algemene Digital Omnibus bevindt zich daarentegen nog in de wetgevingsfase. De voorstellen die momenteel op tafel liggen, kunnen nog wijzigen voordat zij definitief worden aangenomen.

Wat kunnen organisaties verwachten?

Hoewel de uiteindelijke tekst nog niet vaststaat, geven de huidige voorstellen wel een indicatie van de richting die de Europese Commissie wil inslaan.

Zo wordt gekeken naar een herziening van het begrip persoonsgegevens en de rol van pseudonimisering. Ook wordt meer duidelijkheid voorgesteld rondom het beroep op het gerechtvaardigd belang bij bepaalde gegevensverwerkingen, met name wanneer AI een rol speelt.

Daarnaast wordt gesproken over een verruiming van de meldtermijn voor bepaalde datalekken, mogelijke wijzigingen in de regels rondom cookies en toestemming, en een betere coördinatie tussen verschillende meldplichten bij beveiligingsincidenten.

Dit zijn geen kleine technische aanpassingen. Voor veel organisaties kunnen dergelijke wijzigingen gevolgen hebben voor interne processen, complianceprogramma’s en risicobeheer.

Een veranderende Europese benadering

Misschien nog interessanter dan de inhoud van de voorstellen zelf, is de onderliggende koerswijziging die hierin zichtbaar lijkt te worden.

Na jaren waarin de focus vooral lag op het introduceren van nieuwe regelgeving, lijkt de Europese Unie steeds meer aandacht te hebben voor vereenvoudiging, harmonisatie en uitvoerbaarheid. De vraag verschuift daarbij van: welke nieuwe regels zijn nodig? naar hoe zorgen we ervoor dat bestaande regels werkbaar blijven?

Dat is een ontwikkeling die veel organisaties waarschijnlijk zullen verwelkomen. Tegelijkertijd blijft de uitdaging bestaan om een evenwicht te vinden tussen innovatie, rechtszekerheid en de bescherming van fundamentele rechten.

Conclusie

Voor bedrijven en juridische professionals is het belangrijk om de ontwikkelingen rond de Digital Omnibus nauwgezet te blijven volgen. Niet alleen vanwege de mogelijke impact op AI, maar ook vanwege de bredere gevolgen voor privacy, databeheer en compliance. – Laura Schröder, digitaal advocaat OTIS Legal Group

De komende maanden zullen vermoedelijk meer duidelijkheid brengen over de uiteindelijke vorm van deze voorstellen. Tot die tijd blijft één punt cruciaal: maak steeds een helder onderscheid tussen wat vandaag al geldend recht is en wat voorlopig nog slechts een voorstel is.

OTIS Legal Barcelona

Rambla de Cataluña 73
08007 Barcelona
+34 93 272 50 98
barcelona@otislegalgroup.com

OTIS Legal Madrid

Príncipe de Vergara 73
28006 Madrid
+34 91 521 37 86
madrid@otislegalgroup.com

OTIS Legal Mallorca

Monsenyor Palmer 1
07014 Palma de Mallorca
+34 97 171 33 95
mallorca@otislegalgroup.com

OTIS Legal Ibiza

Calle Illa Plana 7
07800 Ibiza
+34 97 171 33 95
ibiza@otislegalgroup.com

OTIS Legal Marbella

Ramón Gómez de la Serna 22
29602 Marbella
+34 95 140 01 87
marbella@otislegalgroup.com

OTIS Legal Sevilla

Calle Bailén 24
41001 Marbella
+34 95 140 01 87
sevilla@otislegalgroup.com

OTIS Legal Amsterdam

Prins Bernhardplein 200
1097 JB Amsterdam
+31 (0)20 820 35 89
amsterdam@otislegalgroup.com

Privacyoverzicht

Wij gebruiken eigen cookies en cookies van derden voor technische, analytische en personaliseringsdoeleinden en om je advertenties te kunnen tonen die op jouw voorkeuren zijn afgestemd door middel van een anonieme analyse van je surfgedrag. Klik HIER voor meer informatie over ons cookiebeleid. Je kunt de cookies toestaan door op de button “TOESTAAN” te klikken of ze te configureren of te weigeren door op de button “Cookie-instellingen wijzigen” te klikken.