De Wet 1/2025 van 2 januari, 2025, is een keerpunt in de aanpak van civiele en handelsgeschillen in Spanje. Alvorens een gerechtelijke procedure kan worden gestart, zijn de partijen voortaan verplicht om eerst te proberen een geschil buiten de rechtbank op te lossen via de Passende Methoden voor Geschiloplossing (“Medios Adecuados de Solución de Controversias” of “MASC”).

Wat zijn MASC en waarom zijn ze verplicht?
MASC omvatten methoden zoals bemiddeling, minnelijke schikking (voor een notaris, registerfunctionaris, griffier of vrederechter), collaboratief recht of zelfs de tussenkomst van neutrale deskundigen. Al deze procedures zijn gericht op het bereiken van een overeenkomst tussen partijen, waarin juridische waarden als goede trouw, transparantie en vertrouwelijkheid centraal staan.

De wet maakt MASC tot een vereiste voor ontvankelijkheid: tenzij de wet anders bepaalt, kunnen de partijen geen gerechtelijke procedure starten zonder eerst aan te tonen, via de nodige bewijsstukken, dat er getracht werd een oplossing te bereiken via MASC. Met andere woorden, rechtbanken zullen een vordering niet in behandeling nemen als niet kan worden aangetoond dat de partijen voorafgaand hebben geprobeerd via MASC tot een minnelijke oplossing te komen.

Op welke zaken is deze nieuwe verplichting van toepassing?
De verplichte toepassing van MASC geldt voor civiele en handelszaken, zowel in de gewone als in de versnelde gerechtelijke procedures. Ook grensoverschrijdende geschillen vallen hieronder, tenzij ze uitdrukkelijk door de wet zijn uitgesloten.

Bepaalde geschillen zijn echter uitgesloten van deze verplichting: zo geldt dit niet voor arbeidsrechtelijke, strafrechtelijke en insolventieprocedures, noch voor geschillen waarbij overheidsinstanties betrokken zijn.

Wat als mijn zaak dringend of bijzonder is?
De wet voorziet in verschillende uitzonderingen. Zo is het niet verplicht om beroep te doen op MASC voor zaken die betrekking hebben op fundamentele rechten, afstamming, kinderbescherming, arbeidsongeschiktheid of in situaties van bijzondere urgentie zoals revindicatievorderingen of dreigend bouwkundig gevaar. Ook wisselprocedures (procedures over wisselbrieven of cheques), tenuitvoerleggingprocedures en bepaalde voorlopige maatregelen of voorbereidende stappen zijn uitgesloten.

Welke waarde hebben de overeenkomsten die via een MASC worden bereikt?
Overeenkomsten die via deze methoden tot stand komen, hebben tussen de partijen dezelfde werking als een gerechtelijke uitspraak en kunnen zelfs in een notariële akte worden vastgelegd, zodat ze uitvoerbaar zijn. Bovendien wordt de verjaring van de rechtsvorderingen opgeschort vanaf het moment dat een MASC-procedure wordt gestart, wat de partijen extra tijd geeft om tot een oplossing te komen.

Kortom, deze nieuwe wet beoogt een verandering in onze benadering van justitie: minder rechtszaken, meer dialoog. Kiezen voor buitengerechtelijke geschillenoplossing verlicht niet alleen de werkdruk van de rechtbanken, maar biedt de betrokken partijen ook een snellere, meer flexibele en kostefficiënte manier om hun conflicten op te lossen.

Vragen?
Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op!